استاد داریوش پیرنیاکان در سال ( ۱۳۳۴ ش ) در شهر گرگر ( هادی شهر ) از توابع شهرستان جلفا در استان آذربایجان شرقی متولد شد. او آموختن تار را از ۱۲ سالگی در شهر تبریز و نزد محمدحسن عذاری از شاگردان علی اکبر خان شهنازی ، علی نقی خان وزیری و درویش خان آغاز کرد. پیرنیاکان از سال ۱۳۵۳ ، در رشته موسیقی دانشگاه تهران مشغول به تحصیل شد و همزمان فراگیری دوره عالی ردیف موسیقی ایرانی را زیر نظر استاد علی اکبر خان شهنازی آغاز کرد. او در دانشکده هنرهای زیبا با استاد داریوش صفوت آشنا شد و از طریق او به مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایرانی راه یافت. در این مرکز با استادانی چون یوسف فروتن ، سعید هرمزی و محمود کریمی آشنا شد و از آموزش های آنان بهره برد. پیرنیاکان ، پس از فارغ التحصیلی از دانشگاه تهران ، همچنان تا سال ۱۳۶۷ در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی به تدریس و کار با گروه های موسیقی ادامه داد.
داریوش پیرنیاکان ، همکاری خود را با محمدرضا شجریان از سال ۱۳۵۸ آغاز کرد. حاصل این همکاری ، کنسرت هایی در کشورهای آمریکا ، کانادا ، انگلستان ، فرانسه ، سوئیس ، سوئد ، نروژ و انتشار آلبوم های یاد ایام ، پیام نسیم ، سرو چمان ، رسوای دل ، آسمان عشق ، بهاریه ، آرام جان و طریق عشق بود.
پیرنیاکان در سال ۱۳۸۰ ، گروه موسیقی شهنازی را بنیان گذاشت. او در همان سال نشان درجه یک هنری را از وزارت فرهنگ و ارشاد دریافت کرد. پیرنیاکان استاد دانشگاه تهران ، عضو هیئت مدیره خانه موسیقی و سرپرست گروه شهنازی بوده و هم اینک در کانون فرهنگی عارف و آموزشگاه چاووش به تدریس تار و سه تار مشغول است.
پیرنیاکان در نوازندگی تار از شیوه فاخر علی اکبر شهنازی بهره می جوید اما در نوانس ، صدادهی و رنگ آمیزی صوتی به تجربیاتی نو دست یافته است. او همچنین نت نگاری ردیف آقا حسینقلی را به روایت علی اکبر شهنازی و ردیف دوره عالی علی اکبر خان شهنازی را مبتنی بر آموخته های مستقیم از ایشان انجام داده و توسط مؤسسه فرهنگی هنری ماهور به چاپ رسانیده است. مجموعه قطعاتی از ساخته های پیرنیاکان نیز با نام جلوه یار و نازکای اندوه توسط همین مؤسسه منتشر شده است.
درخواست آزادی پخش صدای زنان
در جشن چهاردهمین سال تأسیس « خانه موسیقی ایران » که شامگاه دوشنبه ۲۲ مهر ۱۳۹۲ در تالار وحدت برگزار شد ، داریوش پیرنیاکان خواستار پخش صدای زنان خواننده شد. داریوش پیرنیاکان در این آیین و در حضور معاون وزیر ارشاد گفت: « خواست مهم خانه موسیقی آزادی پخش صدای زنان است ». پیرنیاکان با اشاره به این نکته که در فقه اسلامی هیچ اثری از حرام بودن موسیقی نیافته است گفت: ۳۴ سال است که در عرصه موسیقی زمستان است. هنوز موسیقی را این جا حرام می دانند. هیچ روایتی نیست که نشان دهد موسیقی حرام است و درست نیست که این خیل عظیم جمعیت شنوندگان موسیقی را نادیده بگیریم. از فقها می خواهم توضیح دهند در کجای دین موسیقی حرام اعلام شده است؟ به علاوه خواسته مهم خانه موسیقی پخش شدن صدای زنان است. وی در سخنرانی خود بی پروا از سیاست جمهوری اسلامی در قبال موسیقی انتقاد کرد.
به گفته داریوش پیرنیاکان نیمی از هنرمندان موسیقی ، زنان هستند که در ایران اجازه خواندن ندارند. وی اصلاح شیوه ممیزی در حوزه موسیقی ، صدور مجوزها ، تأمین سالن اجرای کنسرت و نمایش ساز ها در تلویزیون را خواسته های اهالی موسیقی ایران معرفی کرد.
رسانه های نزدیک به حکومت هم به اظهارات پیرنیاکان واکنش نشان دادند و آن ها را « حرف های منافی اعتقادات و ارزش های اسلامی » و « خلاف شرع » خواندند.
ثبت ساز های ایرانی در یونسکو
داریوش پیرنیاکان « سرپرست تیم تهیه کننده و تدوین پرونده ثبت کمانچه در یونسکو » بود. او به همراه جمعی از پژوهشگران ، پرونده کمانچه را در تاریخ ۲۱ آبان ۱۳۹۲ تکمیل کرد اما هنوز ثبت نهایی نشده است همچنین او درحال تکمیل پرونده ثبت عود ، سنتور و تار ایرانی است.
آثار رسمی و منتشر شده
- قسمت دوم آلبوم ساز قصه گو ، به آهنگسازی فرامرز پایور و آواز محمد رضا شجریان
- طریق عشق ، به آهنگساز پرویز مشکاتیان و آواز محمد رضا شجریان
- آسمان عشق ، به همراهی آواز محمد رضا شجریان
- سرو چمان ، به همراهی آواز محمد رضا شجریان
- پیام نسیم ، به همراهی آواز محمد رضا شجریان
- دل مجنون ، به همراهی آواز محمد رضا شجریان
- یاد ایام ، همراه با محمد رضا شجریان
- رسوای دل ، همراه با محمد رضا شجریان
- آرام جان ، همراه با محمد رضا شجریان
- دستان ، همراه با محمد رضا شجریان
- بهاریه ، همراه با محمد رضا شجریان
- آسمان ، به همراهی آواز حمید رضا نوربخش و گروه شهنازی
- مست هوشیار ، به همراهی حمیدرضا نوربخش و گروه شهنازی
- تکنوازی سه گاه و ماهور
- تکنوازی چهارگاه و افشاری
- سخن تازه ، همراه با شهرام ناظری
- صبح مشتاقان ، همراه با علی جهاندار
- شور دشت ، همراه با صدیق تعریف
- خونین شهر
- آثار غیررسمی و منتشرنشده : انتظار ، آذرخش ، نوبت عاشقی ، دستان اجرای بن ، کنسرت پاریس ، سروچمان اجرای دانشگاه برکلی ، پیام نسیم اجرای لوزان سوییس ، افتخار آفاق ، کنسرت سنندج ، کنسرت نمایشگاه بین المللی تهران ، کنسرت تبریز ، کنسرت بزرگداشت حافظ ( تار – سه تار )
